Thế giới hôm nay: 17/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong một bài phát biểu vào khung giờ vàng tại Nhà Trắng, Donald Trump cáo buộc Trung Quốc hỗ trợ các vụ gian lận trong các cuộc bầu cử của Mỹ. Tổng thống đổ lỗi cho “nhà nước ngầm” vì đã hạ thấp mức độ “can thiệp bầu cử thâm độc của Trung Quốc.” Ông cũng công bố một loạt tài liệu mà ông cho là sẽ chứng minh lập luận của mình. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington bác bỏ những tuyên bố này. Còn các đài ABC, CNN, và NBC quyết định không phát sóng bài phát biểu này. Trump đang yêu cầu rút giấy phép của họ.

Tập Cận Bình nói với khán giả tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới ở Thượng Hải rằng sự phát triển của AI nên là một “bản giao hưởng của sự hợp tác quốc tế.” Nhà lãnh đạo Trung Quốc tiếp tục với những lời nói khoa trương và hứa hẹn về “tính bao trùm” để thu hút các nước nghèo, ngầm so sánh cách tiếp cận “mở” của Trung Quốc đối với trí tuệ nhân tạo với khuynh hướng kiểm soát của Mỹ. Ông cũng hứa rằng Trung Quốc sẽ giúp các nước khác phát triển và triển khai hệ thống AI nhằm ngăn chặn “những bất công lịch sử mới.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 17/07/2026”

Trump thúc đẩy sự xích lại gần nhau giữa Tokyo và Seoul ở Đông Bắc Á

Nguồn: Ban biên tập East Asia Forum, “Trump drives closer Tokyo–Seoul alignment in Northeast Asia”, East Asia Forum, 13/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Mười tám tháng sau khi Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai tại Nhà Trắng, thái độ ngày càng lạnh nhạt của Mỹ đối với châu Á đang khiến các đồng minh của Washington trong khu vực thêm lo ngại. Đối mặt với một nước Mỹ thiếu tập trung và khó đoán định, Nhật Bản và Hàn Quốc đã bắt đầu xích lại gần nhau hơn. Đây là một tiến trình hòa giải đáng chú ý, bất chấp những thay đổi về lãnh đạo ở cả hai quốc gia.

Mối lo ngại chung của Nhật Bản và Hàn Quốc về độ tin cậy của cam kết an ninh từ Mỹ, cùng thực tế cả hai đều phải đối mặt với mối đe dọa từ một Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân, khiến việc đưa quan hệ song phương vượt ra ngoài những nỗ lực hòa giải mang tính bề nổi hiện nay trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Continue reading “Trump thúc đẩy sự xích lại gần nhau giữa Tokyo và Seoul ở Đông Bắc Á”

Xung đột bế tắc có thể mở đường cho hòa bình giữa Mỹ và Iran

Nguồn:  Ali Vaez, “America and Iran’s Strange Moment of Opportunity”, Foreign Affairs, 13/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mối quan hệ Mỹ – Iran đang ở mức tồi tệ chưa từng có. Trong bốn tháng qua, Mỹ và Israel đã tiến hành một cuộc chiến toàn diện chống lại Iran, bao gồm cả việc ám sát phần lớn giới lãnh đạo chính trị và quân sự của nước này. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ, cơ sở hạ tầng tại các quốc gia Arab vùng Vịnh và Israel. Hai bên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng 4, sau đó ký một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột vào tháng 6. Tuy nhiên, cả hai thỏa thuận đều không mang lại kết quả, và giao tranh giữa Mỹ với Iran vẫn tiếp diễn. Hai bên vẫn còn bất đồng sâu sắc về những vấn đề cốt lõi, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, eo biển Hormuz và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt. Vì vậy, nhiều nhà phân tích tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Continue reading “Xung đột bế tắc có thể mở đường cho hòa bình giữa Mỹ và Iran”

16/07/1969: Phóng tàu Apollo 11

Nguồn: Apollo 11 launches, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1969, lúc 9 giờ 32 phút sáng (giờ miền Đông), Apollo 11 – sứ mệnh đầu tiên của Mỹ nhằm đưa con người hạ cánh xuống Mặt Trăng – đã được phóng đi, bắt đầu hành trình lịch sử tới bề mặt Mặt Trăng. Sau khi bay 385.000 km trong 76 giờ, Apollo 11 đi vào quỹ đạo Mặt Trăng vào ngày 19/07.

Ngày hôm sau, lúc 1 giờ 46 phút chiều, mô-đun đổ bộ Mặt Trăng Eagle, với hai phi hành gia Neil Armstrong và Edwin “Buzz” Aldrin trên khoang, đã tách khỏi mô-đun chỉ huy, nơi phi hành gia thứ ba Michael Collins ở lại. Hai giờ sau, Eagle bắt đầu hạ xuống bề mặt Mặt Trăng, và đến 4 giờ 18 phút chiều, con tàu đáp xuống rìa tây nam của Biển Tĩnh Lặng (Sea of Tranquility). Continue reading “16/07/1969: Phóng tàu Apollo 11”

Thế giới hôm nay: 16/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng ngày thứ tư liên tiếp khi Mỹ và Iran tiếp tục tấn công lẫn nhau. Mỹ cho biết họ đã hoàn tất một “làn sóng” không kích kéo dài 90 phút nhằm “làm suy yếu khả năng của Iran trong việc đe dọa những người đi biển vô tội.” Trong khi đó, Iran tuyên bố nhắm mục tiêu vào các cơ sở của Mỹ ở Jordan. Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, khẳng định an ninh của nước mình phụ thuộc vào việc duy trì “các thỏa thuận của Iran” ở Eo biển Hormuz.

Cổ phiếu của SpaceX giảm xuống dưới 135 USD – mức giá ở thời điểm công ty này niêm yết vào tháng trước – trước khi phục hồi lại mức này. Sự hào hứng của các nhà giao dịch đối với công ty AI và tên lửa của Elon Musk dường như đang lụi tàn. Không lâu sau khi niêm yết, công ty từng đạt giá trị gần 3 nghìn tỷ USD, nhưng nó hiện được định giá ở mức 1,7 nghìn tỷ USD. Continue reading “Thế giới hôm nay: 16/07/2026”

Mỹ nên ngừng phản ứng thái quá trước các vụ thử tên lửa của Trung Quốc

Nguồn:  Decker Eveleth, “Stop Overreacting to China’s Missile Test”, Foreign Policy, 13/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào lúc 12 giờ 01 phút trưa ngày 6/7 theo giờ địa phương, Trung Quốc đã phóng một tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) trên Biển Đông. Tên lửa bay khoảng 7.242 km qua vùng biển quốc tế trước khi rơi xuống gần quần đảo Solomon. Vụ thử – lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ – liên quan đến một loại tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và ngay lập tức làm dấy lên nhiều suy đoán rằng Bắc Kinh đang muốn phát đi một thông điệp, thể hiện sức mạnh hoặc bày tỏ sự bất bình với các quốc gia trong khu vực. Một số nhà phân tích Australia thậm chí còn cho rằng đây là phản ứng trực tiếp trước hiệp ước quốc phòng bất ngờ giữa Australia và Fiji, được ký kết đúng vào ngày hôm đó. Continue reading “Mỹ nên ngừng phản ứng thái quá trước các vụ thử tên lửa của Trung Quốc”

Liệu lý thuyết chiến thắng của Ukraine có hiệu quả?

Nguồn: Christian Caryl, “Ukraine Finally Has a Theory of Victory. Will It Work?,” Foreign Policy, 09/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Kyiv cuối cùng cũng đã xây dựng được một học thuyết chiến thắng. Giờ đây, điều họ cần chỉ là thời gian.

Serhii, một sĩ quan quân đội Ukraine 46 tuổi, từng điều hành một cửa hàng nội thất trước khi nhập ngũ, đã sống sót qua bốn năm chiến tranh chống Nga. Hiện ông chỉ huy một tiểu đoàn gồm 300 quân tại thành phố tiền tuyến Sloviansk. Sau hai lần bị thương trong chiến đấu và mất đi nhiều người bạn, góc nhìn của ông về cuộc chiến giờ đây được định hình bởi những trải nghiệm khốc liệt nơi chiến trường. Continue reading “Liệu lý thuyết chiến thắng của Ukraine có hiệu quả?”

Thế giới hôm nay: 15/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cảnh báo Iran rằng Mỹ sẽ nhắm mục tiêu vào các nhà máy điện và cầu đường của nước này vào tuần tới “trừ khi họ ngồi vào bàn đàm phán.” Lời đe dọa này được đưa ra trong lúc Mỹ tiến hành thêm nhiều cuộc không kích và áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Về phần mình, Iran khẳng định đã tấn công các cơ sở vũ khí của Mỹ ở Vùng Vịnh để trả đũa. Trước đó, Trump đã rút lại đề xuất áp dụng mức phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua Eo biển Hormuz.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 4,3% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II, tốc độ chậm nhất kể từ năm 2022 và thấp hơn mục tiêu của chính phủ là từ 4,5% đến 5%. Tăng trưởng bị kéo tụt bởi cuộc chiến ở Iran, cầu trong nước ảm đạm, và đầu tư sụt giảm. Nhưng tình hình đã được bù đắp phần nào nhờ xuất khẩu tăng vọt – đặc biệt là do nhu cầu đối với phần cứng AI của Trung Quốc. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/07/2026”

Nhật Bản và Ấn Độ cần tăng cường hợp tác tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương

Nguồn: Farwa Aamer và Emma Chanlett-Avery, “Japan and India must harness middle-power momentum in the Indo-Pacific”, Nikkei Asia, 10/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Hội nghị thượng đỉnh gần đây cho thấy Tokyo và New Delhi đang ngày càng xích lại gần nhau.

Chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên trên cương vị thủ tướng của bà Sanae Takaichi để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ – Nhật Bản lần thứ 16 vào tuần trước đã cho thấy mối quan hệ ngày càng phát triển mạnh mẽ giữa hai cường quốc châu Á. Mặc dù hội nghị tập trung vào việc thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), quốc phòng, năng lượng và an ninh chuỗi cung ứng, ý nghĩa rộng lớn hơn của sự kiện nằm ở những gì nó cho thấy về bối cảnh địa chính trị đang thay đổi. Trong bối cảnh sức ép kinh tế từ Bắc Kinh ngày càng gia tăng và sự nhất quán chiến lược của Washington trở nên lung lay, các cường quốc tầm trung ngày càng tìm đến nhau để bảo vệ quyền tự chủ và xây dựng các vùng đệm. Tokyo và New Delhi đang đi đầu trong xu hướng này bằng cách vun đắp một trong những mối quan hệ có thể đóng vai trò quan trọng nhất trong việc định hình lại các quy tắc tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Continue reading “Nhật Bản và Ấn Độ cần tăng cường hợp tác tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”

Tại sao Iran đang đánh mất Iraq?

Nguồn:  Kamaran Palani, “Iran Is Losing Iraq”, Foreign Affairs, 10/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù cuộc chiến với Israel và Mỹ kết thúc theo kịch bản nào, chế độ Cộng hòa Hồi giáo Iran nhiều khả năng vẫn sẽ bước ra với một số lợi thế đáng kể. Nếu các điều khoản trong bản ghi nhớ ký kết hồi tháng Sáu được thực thi, các nước phương Tây sẽ dỡ bỏ nhiều lệnh trừng phạt đối với Tehran, qua đó từng bước đưa nước này tái hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Quyền kiểm soát eo biển Hormuz của Iran, vốn trước đây là một tuyến hàng hải mở, cũng có thể được chính thức hóa thông qua một cơ chế thu phí chung nào đó. Đồng thời, Iran có thể được tự do tái thiết năng lực tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, những loại vũ khí đã chứng tỏ hiệu quả trong các cuộc giao tranh suốt những tháng qua. Continue reading “Tại sao Iran đang đánh mất Iraq?”

14/07/2016: Khủng bố đâm xe vào đám đông mừng Quốc khánh Pháp

Nguồn: Terrorist drives truck through a Bastille Day celebration, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2016, hàng chục nghìn người đã tập trung dọc đại lộ ven biển ở thành phố Nice, Pháp để kỷ niệm Ngày Quốc khánh Pháp (Bastille Day). Nhưng bầu không khí lễ hội nhanh chóng biến thành thảm kịch khi một chiếc xe tải màu trắng lao thẳng vào tuyến phố dành cho người đi bộ, nơi chật kín người tham dự. Vụ tấn công khiến 86 người thiệt mạng, trong đó có 10 trẻ em, và hơn 400 người khác bị thương. Continue reading “14/07/2016: Khủng bố đâm xe vào đám đông mừng Quốc khánh Pháp”

Thế giới hôm nay: 14/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cáo buộc Iran tấn công hai tàu chở dầu của họ ở Eo biển Hormuz, làm một thủy thủ thiệt mạng và tám người khác bị thương. Trước đó, Mỹ tuyên bố đã tiến hành một đợt tấn công khác vào Iran và sẽ nối lại phong tỏa hải quân. Donald Trump cũng cho biết Mỹ sẽ tính phí 20% đối với tất cả hàng hóa vận chuyển qua eo biển này để trang trải chi phí an ninh cho các tàu.

Andy Burnham được xác nhận là nhà lãnh đạo mới của Công Đảng cầm quyền tại Anh sau khi nhận được sự ủng hộ của 349 trong số 403 nghị sĩ của đảng này. Ông sẽ trở thành lãnh đạo vào thứ Sáu tới, và theo đó trở thành Thủ tướng của đất nước vào tuần sau. Cựu Thị trưởng Greater Manchester sẽ thay thế Keir Starmer, người cần phải đệ đơn từ chức lên Vua Charles. Quốc vương sau đó sẽ yêu cầu Burnham thành lập chính phủ mới. Continue reading “Thế giới hôm nay: 14/07/2026”

Người bán sách phản kháng sự cai trị của Tập Cận Bình qua đời

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “ Bookseller died ‘in line of duty’ resisting Xi Jinping’s rule,” Nikkei Asia, 09/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một người đấu tranh cho tự do ngôn luận phải sống lưu vong đã qua đời trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng mở rộng ảnh hưởng pháp lý và chính trị ra ngoài lãnh thổ.

Một chủ hiệu sách ở Hong Kong, người từng lên tiếng phản đối mô hình pháp quyền mang đặc sắc Trung Quốc dưới thời nhà lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình và chuyển đến Đài Loan sinh sống cách đây bảy năm để tìm lại những quyền tự do đã mất ở quê nhà, vừa qua đời tại Đài Bắc, thủ phủ của hòn đảo tự trị.

Theo truyền thông Đài Loan, Lâm Vinh Cơ, cựu quản lý hiệu sách Đồng La Loan Thư Điếm (Causeway Bay Books) ở Hong Kong, đã qua đời vì bệnh ung thư tại một bệnh viện ở Đài Bắc vào ngày 02/07, hưởng thọ 70 tuổi. Ông ra đi chỉ sáu năm sau khi mở lại hiệu sách của mình tại Đài Bắc. Continue reading “Người bán sách phản kháng sự cai trị của Tập Cận Bình qua đời”

Từ xuất khẩu sang nhập khẩu công nhân: Thực trạng lao động mới của Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Một bài đăng gần đây trên mạng xã hội đã thu hút sự chú ý lớn tại Việt Nam với nội dung: “Ngày càng nhiều thanh niên Bangladesh đến Đông Nam Bộ làm công nhân”. Những bức ảnh đi kèm cho thấy hàng trăm lao động Bangladesh tham dự buổi hướng dẫn về pháp luật và an toàn giao thông tại một nhà máy ở miền Nam Việt Nam. Hình ảnh này tạo cảm giác khá lạ lẫm, bởi Việt Nam từ lâu được biết đến là một quốc gia xuất khẩu lao động, với hàng trăm nghìn người Việt đang làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và các nước Trung Đông.

Tuy nhiên, hiện tượng này phản ánh một sự chuyển dịch mang tính cơ cấu, chứ không phải một diễn biến bất thường. Sự xuất hiện của lao động phổ thông nước ngoài đánh dấu sự khởi đầu của một xu hướng dài hạn và, trên nhiều phương diện, là hệ quả của thành công kinh tế của Việt Nam hơn là biểu hiện của sự yếu kém. Thách thức thực sự không nằm ở việc Việt Nam có nên nhập khẩu lao động phổ thông hay không, mà ở cách quản lý quá trình này trong khi vẫn bảo đảm quyền lợi của người lao động trong nước. Continue reading “Từ xuất khẩu sang nhập khẩu công nhân: Thực trạng lao động mới của Việt Nam”

Thế giới hôm nay: 13/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran cho biết ngoại giao đã “trở nên vô ích” khi họ tiếp tục giao tranh với Mỹ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tấn công các căn cứ của Mỹ ở Bahrain và Kuwait, sau khi phóng tên lửa vào các địa điểm trên khắp Vùng Vịnh trước đó. Donald Trump nói rằng Mỹ đang “giáng đòn” lên Iran vì nỗ lực đóng cửa lại Eo biển Hormuz của nước này. Hai bên đang bất đồng về việc liệu tuyến đường biển có đang mở hay không. Giá dầu đã tăng, trong khi Trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm do tình trạng bất ổn này.

Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, công bố những thay đổi trong nội các của mình và cho biết ông sẽ thay thế Thủ tướng của đất nước. Sergy Koretsky, người đứng đầu công ty dầu khí quốc doanh lớn nhất của Ukraine, được cho là ứng viên hàng đầu cho vị trí đó. Zelensky nói rằng cuộc cải tổ sẽ giúp chính phủ tập trung vào một số ưu tiên, bao gồm cả quan hệ với Mỹ và EU, cũng như việc đảm bảo nguồn cung vũ khí. Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/07/2026”

Mối đe dọa chiến lược mới của NATO là nhiệt độ tăng cao

Nguồn:  Erin Sikorsky, “NATO’s New Enemy Is the Thermometer”, Foreign Policy, 08/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi các nhà lãnh đạo NATO nhóm họp tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ trong tuần này, trọng tâm chính sẽ là thực hiện cam kết được đưa ra từ năm 2025 nhằm tăng mạnh chi tiêu quốc phòng trên toàn liên minh. Tuy nhiên, như những kỷ lục nhiệt độ tại châu Âu trong tháng trước đã cho thấy, môi trường mà NATO có trách nhiệm bảo vệ nay đã trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Các thành viên NATO không chỉ phải đầu tư cho năng lực quân sự mà còn phải bảo vệ các hệ thống lương thực, nước sạch, giao thông, năng lượng và y tế của chính những xã hội mà quân đội đang hoạt động trong đó.

Châu Âu đang chao đảo vì nắng nóng, và lực lượng quân đội cũng không phải ngoại lệ. Pháp ghi nhận mức nhiệt kỷ lục lên tới 44,3°C, trong khi ít nhất 40 người đã chết đuối khi tìm cách tránh nóng. Nhiệt độ quá cao cũng buộc nhiều tuyến đường sắt và nhà máy điện hạt nhân phải tạm ngừng hoạt động. Tây Ban Nha, Ý, Đức và Anh cũng lần lượt phá vỡ các kỷ lục nhiệt độ trong tháng Sáu. Continue reading “Mối đe dọa chiến lược mới của NATO là nhiệt độ tăng cao”

Vì sao tuyến đường sắt Trung Quốc–Myanmar ‘tăng tốc’ sau hơn 20 năm?

Nguồn: Khê Vân, 大动作！中缅铁路年内开工，打破马六甲困局, Phoenix News, 10/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau hơn 100 ngày eo biển Hormuz bị phong tỏa, một dự án đường sắt bị đình trệ suốt hơn hai thập kỷ bất ngờ được thúc đẩy mạnh mẽ.

Không lâu trước đây, Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing đã có chuyến thăm Trung Quốc kéo dài năm ngày và được đón tiếp theo nghi thức cấp nhà nước cao nhất. Đoàn xe hộ tống nguyên thủ, thảm đỏ và đội danh dự — từng chi tiết trong nghi thức ngoại giao đều phát đi một thông điệp rõ ràng: đây không phải là một chuyến thăm thông thường.

Kết thúc chuyến thăm, hai bên đã ký kết 18 văn kiện hợp tác, trong đó đáng chú ý nhất là hai dự án trọng điểm: tuyến đường sắt Muse – Mandalay sẽ khởi công vào nửa cuối năm nay, còn cảng nước sâu Kyaukpyu dự kiến cũng sẽ được khởi công ngay trong năm. Continue reading “Vì sao tuyến đường sắt Trung Quốc–Myanmar ‘tăng tốc’ sau hơn 20 năm?”

12/07/1389: Geoffrey Chaucer được Vua Richard II bổ nhiệm làm chánh văn thư

Nguồn: Geoffrey Chaucer is named chief clerk by Richard II, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1389, Vua Richard II đã bổ nhiệm Geoffrey Chaucer giữ chức văn thư phụ trách các công trình của hoàng gia tại Westminster.

Chaucer, con trai của một thương gia buôn rượu thuộc tầng lớp trung lưu, từng phục vụ với tư cách tiểu đồng trong một gia đình quý tộc từ khi còn niên thiếu và gắn bó với giới quý tộc trong suốt phần đời còn lại. Năm 1359, ông tham chiến tại Pháp cùng Vua Edward III và bị bắt trong một cuộc bao vây. Nhà vua đã trả tiền chuộc để đưa ông trở về, sau đó giao cho ông làm việc dưới quyền Vua Edward III và John xứ Gaunt. Một trong những tác phẩm sớm nhất của Chaucer là The Book of the Duchess (Chuyện Bà công tước), khúc bi ca viết để tưởng nhớ người vợ quá cố của John xứ Gaunt. Continue reading “12/07/1389: Geoffrey Chaucer được Vua Richard II bổ nhiệm làm chánh văn thư”

Liệu công nghệ bán dẫn tiên tiến có thể thúc đẩy sự phát triển của Nhật Bản?

Nguồn: “Can cutting-edge semiconductors supercharge Japan?”, The Economist, 07/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Tầm nhìn về một trung tâm công nghệ cao tại Hokkaido phụ thuộc vào một công ty duy nhất được chính phủ hậu thuẫn.

Hokkaido từ lâu nổi tiếng với những ngọn núi lửa hùng vĩ, các sản phẩm sữa béo ngậy và lớp tuyết trắng mịn. Ngày nay, hòn đảo lớn nhất ở cực bắc Nhật Bản này đang được giới công nghệ ca ngợi là trung tâm công nghệ cao tiếp theo của đất nước. “Hokkaido là Đài Loan mới”, James Riney thuộc Coral Capital, một công ty đầu tư mạo hiểm có trụ sở tại Tokyo, viết. Trong khi đó, các quan chức Nhật Bản hào hứng nói về một “Thung lũng Hokkaido”. Continue reading “Liệu công nghệ bán dẫn tiên tiến có thể thúc đẩy sự phát triển của Nhật Bản?”

Bài học Ukraine mà Đài Loan vẫn cứ bỏ lỡ

Nguồn: David Petraeus và Clara Kaluderovic, “The Ukraine Lesson Taiwan Keeps Missing,” Foreign Affairs, 08/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vấn đề không phải là drone – mà là mọi thứ xung quanh chúng.

Cuộc xung đột ở Ukraine, nay bước sang năm thứ năm, mang lại những bài học phi thường về tương lai chiến tranh. Tác động của các hệ thống không người lái giá rẻ, điều khiển từ xa – trên bộ, trên không và trên biển – vô cùng lớn. Nhưng nguy cơ tiềm ẩn là các nhà chiến lược quân sự nhìn vào chiến trường Ukraine và chỉ thấy một danh mục vũ khí cần mua sắm.

Bài học về từng loại vũ khí cụ thể vẫn đáng chú ý, nhưng quan trọng hơn là hệ sinh thái giúp những công cụ mới này phát huy hiệu quả. Chẳng hạn, Ukraine phát triển Sky Fortress, mạng lưới gồm 14.000 cảm biến âm thanh giúp định vị drone Nga bằng âm thanh ngay cả ở độ cao mà radar không vươn tới, từ đó dựng nên bức tranh chân thực về các mối đe dọa đang bay tới. Continue reading “Bài học Ukraine mà Đài Loan vẫn cứ bỏ lỡ”