Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”
Vào ngày này năm 1936, một kẻ giết người đã bị kết án chỉ dựa trên một sợi lông ngựa duy nhất.
Sợi lông ngựa đó là manh mối quyết định trong vụ cưỡng hiếp và sát hại Nancy Titterton ở thành phố New York. Titterton – một tiểu thuyết gia và là vợ của giám đốc đài NBC Lewis Titterton – đã bị cưỡng hiếp và siết cổ trong ngôi nhà sang trọng của bà ở Beekman Place vào buổi sáng ngày 10/04/1936. Những manh mối duy nhất để lại là một đoạn dây dài khoảng 30 cm từng được dùng để trói tay Titterton và một sợi lông ngựa duy nhất được tìm thấy trên tấm khăn trải giường của bà. Continue reading “28/05/1936: Một sợi lông ngựa giúp kết án kẻ sát hại Nancy Titterton”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran, nhưng một lần nữa tuyên bố chúng “hoàn toàn mang tính phòng vệ và nhằm mục đích duy trì lệnh ngừng bắn.” Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết lực lượng của họ đã bắn hạ các máy bay không người lái được phóng từ miền nam Iran “gây ra mối đe dọa xung quanh Eo biển Hormuz.” Ngay sau đó, Kuwait cũng tuyên bố đang “đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái thù địch”; Iran tiết lộ họ đã nhắm mục tiêu vào một “căn cứ không quân của Mỹ” nhưng không nêu rõ ở đâu. Giá dầu lại tăng vọt do các cuộc giao tranh này.
Trước đó, Donald Trump nói rằng ông “không hài lòng” với các đề xuất của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, và cho rằng nước này đang “đàm phán bằng chút sức tàn.” Truyền thông nhà nước Iran công bố thứ mà họ khẳng định là bản dự thảo của thỏa thuận hòa bình, trong đó bao gồm cam kết từ Mỹ về việc rút quân khỏi Iran và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, nhưng Nhà Trắng gọi những báo cáo này là “hoàn toàn bịa đặt.”
Quân đội Israel ra lệnh sơ tán phần lớn khu vực miền nam Lebanon, trong lúc họ tiến hành các cuộc không kích vào thành phố Tyre. Hezbollah nói rằng họ đã giao tranh với quân đội Israel “ở cự ly rất gần” ngay sát thị trấn Zawtar al-Sharqiyah. Mỗi bên đều cáo buộc bên còn lại vi phạm lệnh ngừng bắn. Bên cạnh đó, Hamas chính thức xác nhận cái chết của Mohammed Odeh, lãnh đạo quân sự mới của tổ chức này, trong một cuộc không kích của Israel vào Gaza hôm thứ Ba.
Chính phủ Australia kiện 3M đòi bồi thường 2 tỷ AUD (1,4 tỷ USD) thiệt hại, đây là vụ kiện pháp lý lớn nhất từ trước đến nay của họ. Bộ trưởng Tư pháp cáo buộc công ty Mỹ đã trình bày sai các chi tiết về loại bọt chữa cháy mà họ cung cấp cho một số căn cứ quốc phòng. Australia khẳng định loại bọt này có chứa PFAS (những chất gây ô nhiễm phiền toái còn được gọi là “hóa chất vĩnh cửu”); 3M phủ nhận các cáo buộc, khăng khăng rằng họ chưa bao giờ sản xuất PFAS ở quốc gia này.
Volodymyr Zelensky kêu gọi Trump và Quốc hội Mỹ cung cấp thêm tên lửa Patriot PAC-3 và nhiều hệ thống phòng không khác để chống lại các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga. Trong một bức thư, Tổng thống Ukraine viết rằng các đợt giao hàng “không còn theo kịp thực tế của mối đe dọa mà chúng tôi đang phải đối mặt” khi Mỹ chuyển hướng vũ khí sang cuộc chiến ở Iran.
Chính phủ Nam Phi – cùng với các nhóm vận động hành lang đại diện cho thiểu số người Nam Phi da trắng gốc Hà Lan (Afrikaner) – bác bỏ những tuyên bố của chính quyền Trump rằng người Nam Phi da trắng đang phải đối mặt với một “tình trạng tị nạn khẩn cấp không lường trước được.” Trước đó, Trump đã tuyên bố một cách vô lý rằng đang có một cuộc “diệt chủng” nhằm vào người Afrikaner, và đã hứa sẽ cho phép những người chạy trốn khỏi sự đàn áp của chính phủ nhập cảnh vào Mỹ.
New York và New Jersey đang điều tra FIFA về các cáo buộc giá vé bị thổi phồng và quy trình bán vé gây hiểu lầm cho các trận bóng đá World Cup sắp tới. Cuộc điều tra chung diễn ra sau những lời phàn nàn của người hâm mộ rằng họ được xếp vào những chỗ ngồi tệ hơn so với số tiền họ đã trả. Các nhà điều tra sẽ tập trung vào tám trận đấu dự kiến diễn ra tại Sân vận động MetLife ở New Jersey, bao gồm cả trận chung kết vào tháng 7.
Con số trong ngày: 1,4 triệu, là số người nộp đơn xin thẻ xanh ở Mỹ vào năm 2024.
TIÊU ĐIỂM
Tại sao Trung Quốc lại muốn lấy lòng Serbia?
Tổng thống Serbia, Aleksandar Vucic, sẽ kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Trung Quốc vào hôm nay, sau năm ngày được tiếp đón trọng thể. Quốc gia vùng Balkan này hẳn đã được các quan chức Trung Quốc chú ý nhiều hơn kể từ khi Viktor Orbán bị bỏ phiếu bãi nhiệm chức Thủ tướng Hungary vào ngày 12/04. Orbán – một nhân vật theo chủ nghĩa dân túy – từng là người ủng hộ kiên định nhất của Trung Quốc trong một Liên minh Châu Âu ngày càng hoài nghi Trung Quốc. Vučić, lãnh đạo của một đất nước đang nộp đơn gia nhập EU, là một người cổ vũ khác của Trung Quốc.
Hôm thứ Hai, lãnh đạo của Trung Quốc Tập Cận Bình đã trao tặng Vučić “Huân chương Hữu nghị” vàng – một vinh dự từng được trao cho Vladimir Putin, Tổng thống Nga, và Raúl Castro, nhà lãnh đạo trên thực tế của Cuba. Nhưng có lẽ Vučić đang phát hiện ra, giống như Orbán đã từng, rằng sự nổi tiếng ở Bắc Kinh không nhất thiết giúp gia tăng sự ủng hộ ở quê nhà. Những người biểu tình đã gây náo loạn ở Belgrade khi ông khởi hành đi Trung Quốc. Các yêu cầu của họ bao gồm sự minh bạch về các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng của Serbia, trong đó Trung Quốc là một đối tác lớn.
Trận chiến của các robot tại Tokyo
Các robot hình người có thể nhảy múa và lộn nhào mua vui trong các video lan truyền trên mạng. Nhưng câu hỏi lớn là liệu chúng có thể thay thế sức lao động của con người hay không. Hội nghị Thượng đỉnh Robot Hình người – khai mạc vào hôm nay tại Tokyo – sẽ đưa ra các lập luận cho thấy chúng có thể làm được điều đó. Trong hai ngày, các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách, và các công ty như công ty trí tuệ nhân tạo Google DeepMind và nhà sản xuất xe hơi Toyota sẽ ca ngợi những ưu điểm của robot hình người, dù là khi chúng được tích hợp AI hay chỉ đơn thuần là robot cơ khí.
Nhật Bản, nơi tình trạng dân số già và thiếu hụt lao động kinh niên đã biến tự động hóa thành một ưu tiên quốc gia, là một địa điểm đặc biệt phù hợp. Nước này đã tạo ra robot hình người đầu tiên từ thập niên 1970 và từ lâu đã dẫn đầu ngành công nghiệp. Nhưng Trung Quốc đã vươn lên giành lấy vị trí dẫn đầu, sản xuất 90% lượng robot hình người được xuất xưởng vào năm ngoái. Japan Airlines, hãng hàng không quốc gia của Nhật, gần đây đã công bố một cuộc thử nghiệm trong đó họ sẽ sử dụng máy móc tự động để chất và dỡ hàng hóa. Tất cả chúng đều được chế tạo bởi các công ty Trung Quốc.
Điểm tin dữ liệu: Một lý do khiến khoa học ngày càng ít đổi mới hơn
Hồi năm 2023, một nghiên cứu có sức ảnh hưởng từng phát hiện ra rằng khoa học đang tạo ra ít đột phá hơn so với trước đây, và một bài báo mới được công bố sẽ giúp giải thích lý do tại sao. Nghiên cứu do Đại học Pittsburgh dẫn đầu đã phân tích sự nghiệp của 12,5 triệu nhà khoa học xuất bản các bài báo từ năm 1960 đến 2020. Họ phát hiện ra rằng khi lớn tuổi, hầu hết các nhà khoa học đều có xu hướng phát triển thêm, thay vì thách thức, các lý thuyết hiện có. Ở những quốc gia có lực lượng lao động lớn tuổi hơn, chẳng hạn như Mỹ và Nhật Bản, các bài báo mang tính “đột phá” – nghĩa là những bài báo giới thiệu các ý tưởng mới lạ, sẽ được đánh giá bằng các trích dẫn sau đó – chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong kết quả nghiên cứu so với các quốc gia có đội ngũ nhà khoa học trẻ hơn, chẳng hạn như Trung Quốc và Ấn Độ.
Biểu đồ: Xác suất một nhà khoa học xuất bản một bài báo mang tính đột phá thuộc top 10% tính theo lĩnh vực (1960–2020, %). Số liệu được tính dựa trên tần suất các nghiên cứu sau này trích dẫn một bài báo mà không trích dẫn kèm theo các nghiên cứu cũ hơn mà bài báo đó đã tham khảo. Nguồn: H. Cui và cộng sự, Tạp chí Science, 2026.
Trung Quốc đang tìm kiếm vị thế lãnh đạo toàn cầu. Các nhà máy của quốc gia này đang thống trị các chuỗi cung ứng thế giới, và những tham vọng hạ tầng của họ đang trải dài từ châu Á sang châu Phi, châu Âu và xa hơn nữa.
Thế nhưng vị thế lãnh đạo toàn cầu không thể chỉ được xây dựng đơn thuần bằng sức mạnh kinh tế. Tầm ảnh hưởng bền vững còn phụ thuộc vào quyền lực mềm, các quyền tự do chính trị và năng lực dung dưỡng sự đa dạng. Trung Quốc đã chứng minh được vế đầu tiên với những thành công vang dội. Nhưng việc Bắc Kinh ráo riết theo đuổi sự kiểm soát chính trị và đồng nhất văn hóa đang làm xói mòn tiềm năng lãnh đạo thế giới của chính mình. Continue reading “Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?”
Chiến tranh, đế quốc, và quyền lực bị lãng quên của Liên Hiệp Quốc
Nền hòa bình kéo dài trong tám thập kỷ qua đã dựa trên hai niềm tin mang tính cách mạng: chiến tranh xâm lược là không thể dung thứ và thời đại đế quốc phải chấm dứt. Nguyên tắc đầu tiên nảy sinh từ cuộc tàn sát của hai cuộc thế chiến, cướp đi sinh mạng của một trăm triệu người. Nguyên tắc thứ hai đến từ nhiều thế kỷ bị ách thuộc địa khuất phục và cuộc đấu tranh giành quyền tự quyết trên khắp châu Á, châu Phi, và Mỹ Latinh. Hiến chương Liên Hiệp Quốc – được ký tại San Francisco vào tháng 06/1945 – đã tạo ra hình thức chính trị cho cả hai niềm tin này. Continue reading “Những trụ cột của hòa bình toàn cầu đang sụp đổ”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Iran chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ là dấu hiệu của “sự thiếu thiện chí và không đáng tin cậy,” thứ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên. Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm về “mọi hậu quả.” Phía Mỹ tuyên bố họ tấn công các trận địa tên lửa và tàu rải mìn để tự vệ. Hiện chưa rõ các cuộc tấn công này sẽ có tác động gì đến các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra ở Qatar, dù các báo cáo cho thấy Iran vẫn chưa rời đi.
Iran bắt đầu khôi phục quyền truy cập Internet sau sự cố cắt mạng kỹ thuật số kéo dài 88 ngày, gây thiệt hại ước tính khoảng 30-40 triệu đô la/ngày cho nền kinh tế. Quá trình khôi phục đang được giám sát bởi một cơ quan do Tổng thống Masoud Pezeshkian, nhà cải cách đã hứa sẽ nới lỏng kiểm duyệt, thành lập. Mạng bị cắt sau các cuộc biểu tình vào tháng 1 nhưng đã gia tăng cường độ sau khi chiến tranh bùng nổ, và đã trở thành đợt mất mạng internet trên toàn quốc dài nhất từng được ghi nhận trên thế giới. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/05/2026”
Vào ngày 7/5, một tòa án quân sự Trung Quốc đã đưa ra phán quyết lịch sử chống lại các cựu bộ trưởng quốc phòng kiêm ủy viên Quân ủy Trung ương (CMC) Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc — gần ba năm sau khi các cuộc điều tra bắt đầu. Tòa đã tuyên phạt cả hai án tử hình treo, vốn sẽ được giảm xuống tù chung thân sau hai năm, đi kèm hình phạt bổ sung là cấm vĩnh viễn việc bảo lãnh tại ngoại hay tiếp tục giảm án. Dù án tử hình treo khá phổ biến trong các vụ đại án tham nhũng (và nhiều người thụ án cuối cùng vẫn được trả tự do, bất chấp bản án chung thân chính thức theo sau đó), việc tước bỏ rõ ràng quyền bảo lãnh và giảm án là một bước đi cực kỳ rắn. Phán quyết này đã biến ông Ngụy và Lý thành những quan chức cấp cao nhất trong hàng ngũ lãnh đạo cấp phó quốc gia — ngay dưới Bộ Chính trị — từng bị kết án chung thân vĩnh viễn trong lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Continue reading “Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc”
Những cuộc chiến tương tự kết thúc theo những cách tương tự.
Chính quyền Trump chỉ mất hai tháng để trải qua chớp nhoáng toàn bộ 5 năm chính sách Việt Nam của chính quyền Johnson: can thiệp, leo thang, bế tắc trong tuyệt vọng, và đàm phán. Giờ đây, họ đang bước vào địa hạt của chính quyền Nixon: đầu tiên là những lời đe dọa hùng hổ, sau đó là sự nhận thức dần dần về việc cần phải rút lui thông qua một thỏa thuận không mấy thỏa đáng. Nếu tốc độ này tiếp diễn, thì quyết định can thiệp vào Iran sẽ kết thúc sau vài tháng nữa, và đến thời điểm đó, những lời đổ lỗi lẫn nhau sẽ bắt đầu. Continue reading “Iran như Việt Nam, Ukraine như Triều Tiên”
Vào ngày này năm 1865, Tướng Edmund Kirby Smith — chỉ huy sư đoàn Trans-Mississippi của Hợp bang miền Nam — đã đầu hàng, trở thành một trong những vị tướng cuối cùng của phe Hợp bang chịu khuất phục. Kirby Smith, người trở thành chỉ huy của khu vực này vào tháng 1/1863, được giao nhiệm vụ giữ cho dòng sông Mississippi luôn thông suốt đối với người miền Nam. Tuy nhiên, ông lại quan tâm nhiều hơn đến việc tái chiếm Arkansas và Missouri, phần lớn do ảnh hưởng từ các nghị sĩ bang Arkansas trong Quốc hội Hợp bang — những người đã giúp ông được bổ nhiệm vào vị trí này. Continue reading “26/05/1865: Một trong những vị tướng cuối cùng của Hợp bang miền Nam đầu hàng”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết họ đã tấn công các địa điểm đặt tên lửa ở miền nam Iran và các tàu rải mìn, trong một hành động mà họ gọi là tự vệ “để bảo vệ quân đội của chúng tôi.” Một người phát ngôn khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn “đang diễn ra” và rằng Mỹ đã hành động “trong sự kiềm chế.” Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran tiết lộ đã có tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình, dù một thỏa thuận “chưa thể đạt được ngay lập tức.”
Lực lượng Phòng vệ Israel nói rằng họ đã gia tăng các cuộc tấn công vào Lebanon, sau khi Benjamin Netanyahu ra lệnh leo thang chiến dịch tấn công chống lại Hezbollah. Thủ tướng Israel tuyên bố nước này sẽ “giáng những đòn mạnh mẽ hơn” và “nghiền nát” nhóm chiến binh Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn đang diễn ra. Trước đó, Donald Trump đã yêu cầu một số quốc gia Vùng Vịnh làm hòa với Israel sau khi cuộc chiến với Iran kết thúc. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/05/2026”
Bản cáo trạng chống lại cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro vì đã ra lệnh bắn hạ hai chiếc máy bay của tổ chức Anh em cứu hộ vào năm 1996 là món quà được chờ đợi từ lâu mà Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tổng thống Donald Trump dành tặng cho những người Mỹ gốc Cuba thuộc phe diều hâu ở Nam Florida. Việc công bố bản cáo trạng được dàn dựng công phu tại Tháp Tự do ở Miami — nơi từng là Trung tâm Tị nạn Cuba để làm thủ tục cho hàng ngàn người nhập cư — đã phơi bày rõ mục đích chính trị nội địa của nó. Tuy nhiên, đây cũng là lời cảnh báo đáng ngại gửi tới giới lãnh đạo Cuba rằng chính quyền Trump đã sẵn sàng và tự nguyện từ bỏ giải pháp ngoại giao để chuyển sang các chiến dịch quân sự trong nỗ lực tìm kiếm sự thay đổi chế độ. Continue reading “Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?”
Lần gần nhất Tổng thống Putin đến Bắc Kinh là vào tháng 9/2025, tức chỉ mới 8 tháng trước.
Tuy nhiên, hoàn toàn có lý do để nói rằng cục diện quốc tế hiện nay đã rất khác so với mùa thu năm ngoái, chủ yếu do hàng loạt hành động đơn phương đầy bất ngờ, khác thường và gây chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump: bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Maduro, áp đặt phong tỏa hải quân đối với Cuba, tuyên bố muốn sáp nhập Greenland và khu vực Kênh đào Panama, gây áp lực chưa từng có lên các đồng minh NATO, áp thuế quan mới trên diện rộng, rút khỏi nhiều tổ chức quốc tế, thậm chí gần đây còn tiến hành hành động quân sự quy mô lớn nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran. Continue reading ““Quan hệ Trung – Nga ổn định giúp thế giới an tâm””
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump nói rằng thỏa thuận với Iran “thậm chí vẫn chưa được đàm phán xong,” rút lại tuyên bố của ông trước đó rằng thỏa thuận này đã được “đàm phán phần lớn,” và bác bỏ những người “chỉ trích một điều mà họ chẳng biết gì cả.” (Một số thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã chỉ trích các chi tiết được báo cáo của thỏa thuận). Các nhà ngoại giao tiết lộ một điểm bế tắc chính là thời điểm tài sản của Iran sẽ được giải tỏa: vào thời điểm bắt đầu thỏa thuận, hay sau đó 30 đến 60 ngày tùy thuộc vào tiến độ của vấn đề hạt nhân.
Giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai tuần giữa lúc có hy vọng rằng Eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa lại hoàn toàn. Trong khi đó, một số tàu đã tìm cách đi qua tuyến đường thủy này, bao gồm một siêu tàu chở dầu đã vượt qua phòng tuyến phong tỏa của Mỹ với khoảng 2 triệu thùng dầu thô của Iraq và lên đường tới Trung Quốc sau khi bị mắc kẹt gần ba tháng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/05/2026”
Trong một khoảnh khắc ngoại giao lớn, Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước đã tiếp đón người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, vinh danh ông như một vị quốc khách tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung đầu tiên được tổ chức tại thủ đô sau chín năm.
Trong những tháng đầu sau khi Robert Prevost được bầu làm Giáo hoàng Leo XIV vào tháng 5/2025, ông trị vì khá kín tiếng. Ông thực hiện các chuyến công du đã lên lịch tới Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, đồng thời chỉ ban hành duy nhất một văn kiện giáo hoàng về tình yêu của giáo hội dành cho người nghèo — vốn là công cuộc còn dang dở của Giáo hoàng Francis. Nhưng bước sang năm 2026, Giáo hoàng Leo đã tạo nên dấu ấn riêng bằng những thông điệp từ Kinh Thánh chống lại chiến tranh. Tại thánh lễ ngày 1/1, sau khi chính quyền Trump sát hại hơn 100 người bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền trên vùng biển quốc tế trong bốn tháng trước đó, vị giáo hoàng đã lên tiếng thách thức các chính sách làm xói mòn “ngoại giao, trung gian hòa giải và luật pháp quốc tế”. Trong bài phát biểu hàng năm trước các nhà ngoại giao đại diện cho 184 quốc gia tại Tòa thánh tám ngày sau đó, ông thậm chí còn chỉ trích gay gắt hơn: “Chiến tranh đang trở lại thành xu thế thời đại và tính hiếu chiến đang lan rộng.” Continue reading “Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng”
Vào ngày 24/5/1797, Tổng thống Mỹ tương lai Thomas Jefferson đã viết thư cho người bạn Angelica Church, nhân tiện hỏi thăm về người bạn chung của họ là Maria Cosway — người phụ nữ đã từng đánh cắp trái tim ông và là nguồn cảm hứng cho một bài luận mang chủ đề lãng mạn.
Quay trở lại năm 1786, Thomas Jefferson — lúc bấy giờ đang góa vợ — đã gặp Maria (phát âm là Mariah) Cosway ở Paris khi ông đang giữ chức đại sứ Mỹ tại Pháp. Cosway sinh ra ở Ý với cha mẹ là người Anh, và đến thời điểm gặp Jefferson, bà đã trở thành họa sĩ kiêm nhạc sĩ tài năng và cũng đã lập gia đình. Hai người đã phát triển một tình bạn sâu sắc — và có lẽ còn hơn thế nữa, dù một mối quan hệ thể xác chưa bao giờ được chứng minh. Continue reading “24/05/1797: Thomas Jefferson hỏi thăm về “bóng hồng” năm xưa”
Gần sáu mươi năm lăn lộn trên cái đất cờ hoa này, từ cái hồi chân ướt chân ráo bước xuống phi trường lóng ngóng ôm cái túi vải, cho đến bây giờ đầu tóc đã hai màu sương muối, ngồi nhìn tuyết bay ngoài cửa sổ Boston hay nhìn cái nắng chảy mỡ ở Houston, tôi mới nghiệm ra một điều. Người Việt mình qua đây không xưng bá thiên hạ bằng ba cái lý thuyết tài chính nhức đầu của người Do Thái, cũng chẳng thèm tranh ngôi lập quốc bằng công nghệ phần mềm như mấy anh bạn Ấn Độ. Giang hồ Mỹ có luật chơi của Mỹ, và người Việt mình nhập giới bằng bốn đại kiếm phái lừng lẫy — bốn cái “cần câu cơm” vĩ đại đã nuôi sống, làm giàu và dựng nên cả một bản đồ kinh tế cộng đồng suốt ba thế hệ qua. Người ta cứ kháo nhau về Giấc mơ Mỹ, nhưng với một lão già đã đi qua đủ thăng trầm như tôi, giấc mơ đó thực ra được gói gọn trong một câu khẩu quyết dân gian đầy thực dụng: Nhất móng, nhì răng, tam lông, tứ bì. Đây chính là bốn môn kiếm tiền, bốn công thức thành công tuyệt đối mà bất kỳ người Việt nào chỉ cần làm chủ một tiệm, thực hành một môn một cách chăm chỉ là chắc chắn tích lũy tốt, xây dựng cơ đồ vững chãi trên đất khách. Continue reading “Tứ đại kiếm phái của người Việt ở Mỹ: Bạn trẻ sẽ chọn vạch xuất phát nào?”
Vào ngày này năm 1915, Ý tuyên chiến với Áo-Hung, chính thức bước vào Thế chiến I và đứng về phe Hiệp ước — gồm Anh, Pháp và Nga.
Khi Thế chiến I nổ ra vào mùa hè năm 1914, Ý đã tuyên bố trung lập, bất chấp việc nước này là thành viên của cái gọi là Liên minh Ba bên cùng với Đức và Áo-Hung kể từ năm 1882. Trong những tháng tiếp theo, nước Ý và các nhà lãnh đạo của họ đã cân nhắc các lựa chọn; được cả hai bên lôi kéo, họ đã cẩn thận xem xét làm thế nào để đạt được lợi ích lớn nhất khi tham chiến. Continue reading “23/05/1915: Ý tuyên chiến với Áo-Hung”
Các binh sĩ thuộc lữ đoàn “Black Jack” đã thực hiện nghi thức cuộn và cất giữ cờ hiệu đơn vị tại Fort Hood, Texas vào đầu tháng 5, khi 4.000 binh sĩ của đơn vị xe tăng này chuẩn bị chuyển đến Ba Lan theo điều động để hỗ trợ phòng thủ NATO trước mối đe dọa từ Nga. “Khi một lữ đoàn thiết giáp tiến lên phía trước, nó gửi đi một tín hiệu rõ ràng và không thể nhầm lẫn,” Tướng Thomas Feltey, chỉ huy sư đoàn, phát biểu tại buổi lễ. Chưa đầy hai tuần sau, Mỹ lại gửi tín hiệu ngược lại: việc triển khai đã bị hủy bỏ. Đây là lần thứ hai trong tháng này Donald Trump thông báo cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu — phản ánh sự tức giận của ông trước việc châu Âu không mặn mà hỗ trợ cuộc chiến của Washington tại Iran. Theo Reuters, vào ngày 22/3, Mỹ dự kiến sẽ thông báo giảm số lượng binh lính cam kết triển khai trong trường hợp bị tấn công. Continue reading “Kế hoạch dự phòng của châu Âu để thay thế NATO”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump trì hoãn ký một sắc lệnh hành pháp được cho là sẽ trao cho chính quyền Trump nhiều quyền giám sát hơn đối với các mô hình AI mới, bao gồm cả việc yêu cầu các phòng thí nghiệm chia sẻ các mô hình mới trước khi chúng được phát hành. Ông cho biết ông “không thích những khía cạnh nhất định” của sắc lệnh này và rằng nó “cản trở” cuộc chạy đua công nghệ của Mỹ với Trung Quốc.
Một tòa án Thổ Nhĩ Kỳ hủy bỏ kết quả đại hội của Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) vào năm 2023, theo đó bãi nhiệm Özgür Özel khỏi vị trí lãnh đạo đảng đối lập chính. Tổng thống cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan, đã liên tục sử dụng tòa án để củng cố quyền lực của mình. Tòa án cũng phục chức cho Kemal Kilicdaroglu – nhân vật gây chia rẽ từng thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2023 trước Erdogan – làm lãnh đạo lâm thời của CHP. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/05/2026”
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang đều đặn mở rộng dấu ấn đầu tư tại Syria trong bối cảnh quốc gia này tự định vị cho mình một vai trò lớn hơn nhằm định hình tương lai kinh tế và định hướng khu vực của Damascus. Vượt ra ngoài khuôn khổ tái thiết, UAE ngày càng coi Syria thời hậu Assad là một đấu trường chiến lược để mở rộng tầm ảnh hưởng, củng cố các mạng lưới thương mại ngoài eo biển Hormuz và đảm bảo một vị thế lớn hơn trong trật tự khu vực đang thành hình giữa sự suy giảm ảnh hưởng của Iran. Trong bối cảnh đó, sự can dự của UAE tại Syria cũng đang trở thành một phần của cuộc cạnh tranh địa chính trị rộng lớn hơn với các cường quốc khu vực như Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giành quyền định hướng tương lai chính trị và kinh tế của Damascus. Continue reading “Canh bạc Syria của UAE”
